نمونه طرح درس جغرافیا - پایه دهم - با اندکی تغییر - تهیه: آقای محسن یوسفی

مشخصات كلي

نام درس : جغرافيای ایران

موضوع درس : جغرافیا علمی برای زندگی

مدت جلسه: 80 دقيقه

نام مدرسه :

تعداد دانش آموزان : 28نفر

كلاس و مقطع تحصيلي : پایه دهم

نام معلم :

تاريخ : 3/7/1395

هدف هاي كلي درس

آشنایی دانش آموزان با دانش جغرافیابه عنوان علمی برای زندگی

هدف هاي رفتاري درس

در پايان درس انتظار مي رود دانش آموز بتوانند:

1- مفهوم جغرافيا را تعريف کنند.

2- قش دانش جغرافيا را در زندگي انسان توضيح دهند.

3- براي ارتباط جغرافيا با ساير رشته ها مثال ارائه دهند.

4- مفهوم مکان را با مثال هايي توضيح دهند.

5- مفهوم روابط متقابل انسان و محيط را با مثالي توضيح دهند.

6- مفهوم ديد ترکيبي در جغرافيا را با ذکر مثالي توضيح دهند.

7- سؤالاتي براي مطالعه جغرافيايي محل زندگي خود (شهر، روستا) طرح کنند.

8- تصاويري از عملکرد متفاوت انسان در محيط طبيعي پيرامون خود ارائه دهند.

9- نسبت به درس جغرافيا (جايگاه) احساس خوبي پيدا کنند.

10- انواع ارتباط بین انسان و محیط را بیان کند.

وسايل مورد نياز

نمايش فيلم از محيط هاي جغرافيايي يا تصاويري از محيط هاي جغرافيايي براي فهم روابط متقابل انسان و محيط و ديد ترکيبي ونمایش پاورپوینت های تهیه شده

قبل از شروع درس

بهترين شروع براي اين درس پرسش ابتدايي متن است: «آيا شناخت محيط در جهت بهبود کيفيت زندگي انسان نقش دارد؟».

از گروه هاي دانش آموزي بخواهيد که که با گفتوگو با يکديگر بررسي کنند که آيا پيش دانسته هاي قبلي آنها از محيط اطرافشان در جهت بهبود شرايط بهتر زندگي به آنها کمک کرده است يا خير؟

سپس با کمک يک پرسش مواردي از دانسته هايي که در سال هاي اخير به دانش آموزان کمک کرده است تا در زندگي خود بهتر عمل کنند را روي تابلوي کلاس بنويسيد.

در اين مرحله سعي کنيد با کمک دانش آموزان با تجزيه و تحليل موارد ذکر شده، به نقش دانش جغرافيا در زندگي انسان با توجه به عنوان درس، دست پيدا کنيد.

ارزشيابي ورودي

پرسش هائي از درس های جغرافیای پایه نهم که سال قبل مطالعه کرده اند درمورد محیط( به صورت شفاهي – كتبي ، تحقيقي ) مطرح شود.

آماده سازي

رئوس مطالب

جغرافیا چیست؟-مفاهیم اساسی دانش جغرافیا- کل نگری يا ديد ترکیبی در جغرافیا-

فعاليت هاي مربوط به روش ها

از طریق پاورپوینت و روش نماشی و روش های پرسش و پاسخ و بارش فکری وسخنرانی

ارائه درس جديد

رئوس مطالب

پاسخ به سؤال فوق، زمينة لازم شناخت دانش آموزان از علم جغرافيا به عنوان علمي براي زندگي بهتر را فراهم مي آورد.

سپس با نمايش شکل صفحه 3، ارتباط علم جغرافيا با ساير علوم را مورد بحث و گفتوگو قرار دهيد. بهتر است (بنابر جنس دانش آموزان) ابتدا يکي از شاخه هاي جالب را انتخاب کنيد و مثال هايي را به کلاس ارائه نماييد.

از دانش آموزان بخواهيد که با توجه به مفهوم جغرافيا بگويند چه مفاهيمي بايد اين علم را تشکيل دهد؟ با نمايش فيلم يا تصاوير از محيط هاي جغرافيايي، مباحث مربوط به مکان، روابط متقابل و ديد ترکيبي در جغرافيا را با گفتوگو و پرسش و پاسخ آموزش دهيد. تمام تلاش دبير بايد بر اين اصل استوار باشد که دانش آموزان با گفتوگو به موارد و اهداف دست يابند.

دانش آموزان در سال هاي ابتدايي با مفهوم نياز و خواسته آشنا شده اند. از آنها بخواهيد که نحوة عملکرد انسان در محيط طبيعي براي رفع نيازها و خواسته ها را تجزيه و تحليل نمايند و در دو ستون مثال هايي از برطرف کردن نيازها و رسيدن به خواسته ها بزنند و اثرات هريک بر محيط طبيعي انسان را ذکر کنند.

براي ورود به ديد ترکيبي در جغرافيا مي توانيد يکبار ديگر از تعريف مفهوم جغرافيا کمک بگيريد و بر روي تابلو بنويسيد «روابط متقابل انسان و محيط» و از دانش آموزان سؤال کنيد که چه ويژگي در اين علم است و براي مطالعة آن، چه نکته اي مورد توجه قرار مي گيرد و چند سؤال در رابطه با يک مکان طرح کنيد و ديد ترکيبي را توضيح دهيد. از دانش آموزان بخواهيد فعاليت صفحه 6 را انجام دهند تا بحث ديد ترکيبي براي آنها واضح شود.

فعاليت هاي مربوط به روش ها

اسلایدهای تهیه شده درپاورپوینت نمایش داده می شود و قبل از هرچیزی ازدانش آموز سوال می شود و سپس معلم با کمک دانش آموزان پاسخ سوالات را با کمک نمایش پاورپوینت توضیح می دهد.پاسخ فعالیت ها هم با کمک دانش آموزان داده می شود.

فعاليت هاي تكميلي

فعاليت هاي مربوط به روش ها

ارائه خلاصه درس توسط معلم و نوشتن آن روی تابلو و انجام فعالیت های مربوط به فعالیت های درس وحل آنها-معرفی سایت هایی درمورد جغرافیا و ارتباط انسان ومحیط ومحیط جغرافیایی و شاخه های جغرافیا

ارزشيابي تكويني

پرسش چند سؤال از دانش آموزان از روي نقشه ها و تصاویرکتاب-پرسش ا زدانش آموزان درحین تدریس

به پایان ببرید

با کمک آنچه نوشته شده بر روي تابلوي کلاس، خلاصه اي از درس را با کمک دانش آموزان انجام دهيد. براي مرور عملکرد انسان در محيط از صفحه 5 کتاب کمک بگيريد و از دانش آموزان بخواهيد با مشورت يکديگر فعاليت مربوط به اين صفحه را انجام دهند. همچنين پيشنهاد مي شود از دانشآموزان بخواهيد براي محيط جغرافيايي خود (شهر، روستا) سؤالاتي را مطرح کنند و سپس به آنها پاسخ دهند. پاسخ به سؤالات به آنها کمک مي کند که ويژگي هاي محل زندگي خود را مورد تجزيه و تحليل قرار دهند و مفهوم مطالعة همهجانبه مکان را بهتر درک مي کنند (در انجام اين فعاليت مي توانيد از کتاب استانشناسي کمک بگيريد).

محورهای مهم ارزشیابی

بيان مفهوم جغرافيا، مکان، روابط متقابل و ديد ترکيبي همچنين ارائه مثال هايي از محيط جغرافيايي، توضيح جايگاه جغرافيا و ارتباط آن با ساير علوم، اظهارنظر درباره عملکرد مثبت و منفي انسان در محيط جغرافيايي و کليه مواردي که در انتظارات يادگيري مطرح شده، محور ارزشيابي هستند.

نمونه هایی از پرسش وپاسخ درس

1-جغرافیا را تعریف کنید.

2-به دست آوردن اطلاعاتی درمورد کره زمین چه کمکی به ما می کند؟

دانش ما از محیط پیرامون و سایر مکان ها افزایش یابد.

3-نقش علوم مختلف مانند جغرافیا دربهبود زندگی بشر را توضیح دهید.

4-واژه جغرافیا اولین بارتوسط کدام دانشمند یونانی به کاربرده شد؟

5-مفهوم لغوی جغرافیا را بنویسید.

6-تعریف جغرافیا ازنظراراتوستن را بنویسید.

7-اهمیت دانش جغرافیا را بنویسید.

8-ارتباط بین جغرافیا با سایرعلوم را شرح دهید.

9-سه شاخه اصلی دانش جغرافیا را نام ببرید.

10-شاخه های اصلی جغرافیای طبیعی را نام ببرید..

11-شاخه های جغرافیای انسانی را نام ببرید.

12- مهم ترین فنون جغرافیایی را نام ببرید.

13-هریک از شاخه های جغرافیا از کدام علم بهره می برد؟

14-مفاهیم اساسی دانش جغرافیا رانام ببرید.

15-تعریف مکان رابنویسید.

16-نحوه تغییرشکل مکان ها چگونه انجام می شود؟

17-دوعامل مهم درجغرافیا را نام ببرید.

18-محیط طبیعی متعادل است یا نامتعادل؟

19-انسان چگونه توانست تا ازمحیط خود بهرمند شود؟

20-چه عواملی موجب گسترش دسترسی انسان برمحیط شود؟

21-محیط جغرافیایی چیست وچگونه به وجود می آید؟

22-دوگونه عملکرد انسان در ارتباط با محیط طبیعی را بنویسید.

- 23چراجغرافیا علمی برای زندگی بهتر است؟

24 -روش مطالعه درجغرافیا چیست؟

25-چرا روش مطالعه درجغرافیا کلی نگری یا ترکیبی است؟

26-اهمیت دید ترکیبی برای جغرافی دان را توضیح دهید.

27-اگربخواهیم روستایی را با دیدترکیبی مطالعه کنیم باید به چه عواملی توجه کنیم؟